Gelir İdaresi Başkanlığı (GİB), e-Arşiv Faturaların kanun, tebliğ ve uygulama kılavuzlarına uygun şekilde düzenlenip düzenlenmediğine ilişkin denetimlerini son dönemde önemli ölçüde artırmıştır. Yapılan kontrollerde, özellikle vergi mükellefi olmayan kişi veya kurumlara düzenlenen e-Arşiv Faturalarda, alıcı bilgileri alanında “Nihai Tüketici” ve “Muhtelif Müşteriler” gibi ifadelerin mevzuata aykırı biçimde kullanıldığı çok sayıda belge tespit edilmiştir.
Bu kapsamda; yazılım firmaları, özel entegratörler ve belgeyi düzenleyen mükellefler nezdinde belge bazında özel usulsüzlük cezaları uygulanmış olup, denetim süreçleri devam etmektedir. GİB tarafından yapılan resmi bildirimlerle, özel entegratörlere de bu süreci yakından izleme ve mevzuata aykırı işlemleri önleme sorumluluğu yüklenmiştir.
Olası cezai yaptırımlarla karşılaşmamanız adına, aşağıda yer alan açıklamaların dikkatle incelenmesi büyük önem taşımaktadır.
1. e-Arşiv Faturalarda “Nihai Tüketici” İfadesinin Kullanımı
Kimler Kullanabilir?
Aşağıdaki şartlardan en az birini sağlayan mükellefler, her yıl belirlenen fatura düzenleme sınırına kadar olan perakende satışlarında (2025 yılı için 9.900 TL) e-Arşiv Fatura düzenlerken alıcı bilgileri alanında “NİHAİ TÜKETİCİ” ifadesini kullanabilir:
-
Ödeme Kaydedici Cihaz (ÖKC) kullanımından muaf olan mükellefler
-
Güvenli Mobil Ödeme ve Elektronik Belge Yönetim Sistemi kullanan mükellefler
Nasıl Düzenlenmelidir?
Bu kapsamda düzenlenen e-Arşiv Faturalarda:
-
Müşterinin Adı: NİHAİ TÜKETİCİ
-
Hesap Numarası (TCKN):
-
Müşteri TCKN bilgisini paylaşıyorsa kendi TCKN’si
-
TCKN paylaşılmıyorsa 11111111111
-
bilgileri yer almalıdır.
⚠️ Yukarıda belirtilen şartlar sağlanmadan, vergi mükellefi olmayan kişilere düzenlenen e-Arşiv Faturalarda “Nihai Tüketici” veya benzeri ifadelerin kullanılması kesinlikle yasaktır. Bu durumda alıcı bilgileri bölümüne kişinin gerçek adı ve soyadı yazılmalıdır.
2. e-Arşiv Faturalarda “Muhtelif Müşteriler” İfadesinin Kullanımı
Bazı mükellefler, gün içerisinde yapılan satışları tek bir e-Arşiv Fatura ile belgelemek isteyebilmektedir. Ancak bu uygulamanın yapılabilmesi için Gelir İdaresi Başkanlığı’ndan alınmış geçerli bir özelge bulunması zorunludur.
Özelge Bulunması Halinde:
-
Müşterinin Adı: Muhtelif Müşteriler
-
Hesap Numarası (TCKN): 11111111111
şeklinde tek bir e-Arşiv Fatura düzenlenebilir.
⚠️ GİB özelgesi olmadan “Muhtelif Müşteriler” veya benzeri ifadelerle e-Arşiv Fatura düzenlenmesi mevzuata aykırıdır ve cezai yaptırıma tabidir.
3. Sistemsel Uyum ve Kontroller
Müşterilerimizin yasal düzenlemelere tam uyum sağlamasını desteklemek ve cezai riskleri en aza indirmek amacıyla sistemlerimizde gerekli teknik ve operasyonel önlemler alınmıştır.
Bu kapsamda:
-
“Nihai Tüketici” ifadesinin kullanılabilmesi için ilgili ÖKC Muafiyet Belgesi veya Güvenli Mobil Ödeme Sistemi Belgesi sisteme yüklenmelidir.
-
“Muhtelif Müşteriler” ifadesinin kullanılabilmesi için GİB tarafından verilmiş özelge sisteme tanımlanmalıdır.
-
Zorunlu belgeler olmaksızın aşağıdaki ifadelerin alıcı adı alanında kullanımı sistem tarafından engellenmektedir:
-
Nihai Tüketici, Muhtelif Müşteriler, Nihai Kullanıcı, Perakende Müşteri, Toptan Satış, Peşin Satışlar, Son Kullanıcı vb.
-
Anlamsız veya geçersiz ifadeler (asd asd, qwe, —, ?, !, sayısal ifadeler vb.)
-
-
Aynı alıcı adına kısa süre içerisinde çok sayıda fatura düzenlenmesi halinde, sistemsel kontroller devreye alınarak gerçeğe aykırı işlemler engellenebilecektir.
Gerçeğe aykırı bilgilerle düzenlenen belgelerden doğacak tüm hukuki ve cezai sorumluluk, belgeyi düzenleyen vergi mükellefine aittir.
Bilgilerinize sunar, gereğini rica ederiz.
İlgili Mevzuat:
213 sayılı Vergi Usul Kanunu
509 Sıra No’lu VUK Genel Tebliği
507 Sıra No’lu VUK Genel Tebliği
483 Sıra No’lu VUK Genel Tebliği